توضیحات خانم فاطمه جهانپور، پژوهشگر زبانهای باستانی، درباره مقام "دبیری خزانه" که در جلسه۴۹ مطرح شد:

توضیحات خانم فاطمه جهانپور، پژوهشگر زبانهای باستانی، درباره مقام "دبیری خزانه" که در جلسه۴۹ مطرح شد: 🔹سمت دبیر خزانه که مقامی بود برای بوالحسن قریش، دبیر بس کافی و معتمد خواجه بوالعباس اسفراینی (تاریخ بیهقی،ج۱،ص۲۴۴)، یکی از مناصب مهم بازمانده از دوران ساسانی است. 🔹در ایران پیش از اسلام، دبیران از جمله مهمترین طبقات جامعه بودند که وظایفی همچون نوشتن احکام و فرامین و خطابا، نصایح و وصایا، ثبت وقایع روزانه و.. بر عهده ایشان بود. 🔹اعضای این طبقه از میان آزادان انتخاب میشدند و باید هشیار، تیزهوش، خوشنویس، تندنویس، چابک انگشت، باریک اندیشه، فرزانه سخن، نغزگوی، آشنا با زبانهای دیگر، آگاه بر علوم و صدالبته امین و رازدار میبودند. 🔹طبقه دبیران به اجزای کوچکتری تقسیم میشد که هر کدام خطی خاص داشتند، یکی از طبقات دبیران، آمارگران بودند که آنهم به چند دسته تقسیم میشدند که از جمله آنها "گنج آمار دبیر" بود که در گنج خانه(خزانه) کار میکرد و حساب دارایی خزانه را در دست داشت و گزارش امور خزانه را به "گاهبد" یا همان "کهبد" (ذکر شده در مفاتیح العلوم خوارزمی) ارائه میکرد. این دسته از دبیران خطی خاص داشتند که به آن "گنج همار دفیره" میگفتند. از وظایف گنج آمار دبیر آن بود که در آغاز سال نو گزارشی از دارایی گنجخانه به شاه ارائه کند که شاهنامه این وظیفه را ضمن داستان بهرام پنجم و تهی بودن خزانه، اشاره کرده است. 🔹تداوم سنتها و ساختار اداری و دیوانی، شیوه های کشورداری و هزاران نکته دیگرِ باز مانده از ایران باستان که در زبان بیهقی آمده، از ویژگیهای کتاب مستطاب تاریخ بیهقی است که خواندن چندباره آنرا دلنشین، آموزنده و هربار نازهتر میکند. بهشت بهره باد بوالفضل بیهقی را. گاهِ نیکو باد به بهشت بامی و درخشان، نشیمِ ورجاوندان، ایدون باد. @seyediBeyhaghi