در حاشیه بگو مگوهای این روزهای حکومتیان درباره با آمریکا مذاکره کردن یا نکردن!

در حاشیه بگو مگوهای این روزهای حکومتیان درباره با آمریکا مذاکره کردن یا نکردن!

در تابستانِ قحط سال ۴۳۱ قمری، که در راه نیشابور و توس به سرخس "حال نرخ به جایگاهی رسیده که منی نان به سیزده درم رسیده بود، وجو خود کسی نمیدید"، سلطان مسعود غزنوی پس از ندانم کاریهای ده سالهاش در برابر ترکمانان سلجوقی و معترضان خودی چون خر در گل مانده بود؛ با اینهمه لشکر دلزدهاش را کشان-کشان به سرخس میبرد تا به جنگ ترکمنان سلجوقی در مرو برود. اما دولتمردانش به او میگفتند: "صواب آن می نماید که خداوند بجای مرو به هرات رود، که آنجا و به ان نواحی علف است، تا آنجا بباشیم روزی چند و پس ساخته قصد خصمان کنیم". امیر گفت "این محال است که شما می گویید. من جز به مرو نروم". ان بزرگان دیگر بار به امیر پیغام دادند که "صواب نیست سوی مرو رفتن که خشک سال است؛ می گویند در راه آب نیست و علف یافته نشود، و مردم ضجِر شوند". چون پیغام به امیر رسید"سخت در تاب شد و پیامگزاران را سرد کرد و دشنام داد و گفت شما همه قَوّادان زبان در دهان یکدیگر کردهاید و نمیخواهید تا این کار براید، تا من در رنج باشم و شما دزدی می کنید. من شما را جایی خواهم برد که همگان در چاه افتید و هلاک شوید تا من از شما و خیانت شما بِرَهَم وشما نیز از مابرهید". امیر "چون فرود سرای رفت و خالی به خرگاه نشست گله کرد فرا خادمان از وزیر و اعیان لشکر و گفت هیچ جای (اجّاش، اصلا) خواست ایشان نیست که این کار برگزاردهاید، تامن از این درد و غم ایمن باشم. من به همه حال فردا بخواهم رفت رفت سوی مرو". خدم" گفتند: خداوند را از ایشان نباید پرسید.بر رای و تدبیر خویش کار میبباید کرد". چون این خبر را به وزیر (احمد عبد الصمد) رسانیدند گفت: "آه! چون تدبیر بر خَدَم افتاد! تا چه باید کرد". و بوالفضل بیهقی گوید: "واز آن خدم یکی اقبال زرین دست بود و دعوی زیرکی و خدمت کردی. و نگویم که در پاره خویش مردی زیرک و گُربُز و بسیاردان نبود. اما در چنین کارهای بزرگ او را دیدار چون افتادی؟!"(تاریخ بیهقی ، تصحیح وشرح یاحقی - سیدی، ص۷- ۶۳۴؛ یا دیبای دیداری ، ص ۸- ۶۵۶؛ یا درسگفتار شماره ۱۱۳ خوانش نوین تاریخ بیهقی). و سلطان مسعود به سوی مرو رفت، اما نرسیده به آن شهر در روز ۸ ماه رمضان ان سال( ۴۳۱) در محل دندانقان مرو شکست مشهورش را از ترکمانان سلجوقی خورد و رفت آنچه که می باید می رفت....( که شرح ان در خوانش جلسه ۱۱۴ تاریخ بیهقی به سمع شنوندگان گرامی خواهد رسید".

(الاحقر سیدمهدی سید، مصحح و شارح تاریخ بیهقی، سه شنبه، یوم الله ۲۳ بهمن ۴۰۳) @SeyediBeyhaghi